Antik Dönem

Ocaklar tarihî görünüm

Kapıdağı'nın en güzel yerine kurulan Ocaklar'ın tarihi çok eskilere dayanır. Bölgenin ilk sakinleri Misialılar, Frigialılar ve Dolianlar'dır. Bölge daha sonraları Dolianların kralı Kizikos'un adı ile anılmaya başlar.

Kral Kizikos kendi adını taşıyan şehri, Hz. İbrahim peygamberden 140 sene sonra kurduğunu tarihçi Eusebius'tan öğreniyoruz. Şehrin kalıntılarını gezen turistler kral Kizikos'un mezarının olması muhtemel olan tümülüsü de görebilirler.

Kral Kizikos'un ölümünden sonra Miletoslar ve Persler'in eline geçen bölge M.Ö. 5. yüzyıla kadar İyon isyanlarıyla hırpalanmıştır.

Roma ve Bizans Dönemi

Tarihi kalıntılar

Büyük İskender zamanında pasif konumda kalan Kizikos şehri Romalılar zamanında bilhassa Sezar, Augustus ve Tiberus dönemlerinde epey ilgi çekmiştir.

324 yılından 1072 yılına kadar Bizanslıların elinde kalan bölge Selçukluların adil ve hoşgörülü tutumlarıyla kendiliğinden el değiştirmiştir. 1261 yılından itibaren Türk beylikleri bölgede varlığını hissettirmeye başlamıştır.

Osmanlı Dönemi

Ocaklar eski fotoğraf Ocaklar tarihî yapı

1303 yılında Katalanlar'ın yarımadaya yaptıkları baskında Karesi Beyliğinden 5000 askerinin öldürülmesi ve Artaki sakinlerine yaptıkları zulüm dönemin kara sayfalarıdır.

1339 yılında Süleyman Şah tarafından feth edilen Kapıdağ Yarımadası Osmanlı Devleti'nin Avrupa'ya geçmesine zemin hazırlamıştır. Daha sonraları Galata kazasına bağlanan Kapıdağ, 1851'de Manisa vilayetinin Karesi sancağına, 1870 yılında Erdek kazasına bağlanmıştır.

Zaman Çizelgesi

Antik Çağ

Misialılar, Frigialılar ve Dolianlar bölgenin ilk sakinleri olarak yerleşir. Kral Kizikos şehri kurar.

M.Ö. 5. Yüzyıl

İyon isyanları bölgeyi hırpalar. Miletoslar ve Persler arasında el değiştirir.

Roma Dönemi

Sezar, Augustus ve Tiberus dönemlerinde Kizikos şehri büyük ilgi görür.

324 – 1072

Bizans İmparatorluğu dönemi. Bölge Selçuklulara barışçıl yollarla geçer.

1339

Süleyman Şah Kapıdağ Yarımadası'nı fetheder.

1870

Bölge Erdek kazasına bağlanır.

Kurtuluş Savaşı

18 Eylül 1922'de Halit Paşa komutasındaki Türk birlikleri Erdek'e girer. Gonia (Ocaklar) büyük bir tahribata uğrar.

1924

Mübadele ile Selanik'in Vartikop, Vodina, Karacaova gibi kasabalarından gelen 90 aile ile Ocaklar yeniden şenlenir.

Sonraki Yıllar

Saraybosna, Bihac, Romanya, Sivas, Bayburt, Ağrı, Trabzon ve daha birçok yerden gelenlerin eklenmesiyle Ocaklar'ın çekirdek nüfusu oluşur.

Kurtuluş Savaşı ve Mübadele

Ocaklar tarihî fotoğraf

1928'de Balıkesir ili Erdek ilçesi sınırları içinde kalan Kapıdağ Yarımadası'nın köylerinin en güzeli olan Ocaklar Köyü'nün yakın tarihinde de ilginç olaylar olmuştur.

Kurtuluş savaşında Narlı Köyü'nü basmak isteyen Rum çeteleriyle yapılan şiddetli çarpışmanın izlerini görmek birkaç yıl öncesine kadar mümkündü. Merhum Yavuz Ahmet'in evinin önündeki denizden çıkarılan mermi çekirdekleri bu olaya en güzel delildir.

18 Eylül 1922'de Halit Paşa komutasındaki Türk birlikleri Erdek'e girerken, büyük bir telaşla kaçan yerli Rumların yakıp yıktığı yerler arasında, o zamanki ismi Gonia olan Ocaklar da vardı.

İki sene kadar ıssız ve viran kalan Ocaklar, 1924 yılının temmuz ayında 90 aile ile tekrar şenlenir. Mübadele ile Selanik'in Vartikop, Vodina, Karacaova gibi kasabalarından gelen ilk sakinlerin hikayelerini kendilerinden dinlenmesi daha uygun olur.

Kalimerhaba

Aradan yıllar geçti, bir eylül sonu bir otobüs daha geldi Atamızın şehri Selanik'ten; beş yaşında ayrılmıştı bayan Eleni Ocaklar/Gonia'dan... Ve yarım asır sonra doğduğu toprakları, evini, bahçesini bir daha görebilmek için gelmişti. İşte bu anlarda doğmuştu "Kalimerhaba" — Yunanca "merhaba" ile Türkçe "merhaba"nın birleşimi.

Bugün için söylenecek olan, bir tabiat harikası olan Ocaklar'ın Türkiye'nin her yerinden gelip yerleşenlerle, belediye teşkilatı kurulup artık adının Ocaklar Beldesi olduğudur.